Στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας αγνοούμε ακόμη και πότε πέθανε ο Εθνικός μας Ποιητής...

Προχτές το λάθος αφορούσε τη γέννηση του Γιώργου Σεφέρη. Έπειτα βρήκαμε λάθος την ημερομηνία απελευθέρωσης των Ιωαννίνων. Και τώρα ήρθε και έδεσε το κακό... Δεν ξέρουμε ούτε πότε πέθανε ο εθνικός μας ποιητής...

Να πω την αλήθεια, δεν είμαι πια καθόλου σίγουρη ότι ξέρουμε και το όνομά του. Διευκρινίζω το λοιπόν ότι μιλάμε για τον Διονύσιο Σολωμό.

Κι ακόμη ότι τα λάθη στις ημερομηνίες αφορούν την υπηρεσία ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ της ΕΡΤ.

Σήμερα λοιπόν, 22 Φεβρουαρίου, για την ΕΡΤ είναι επέτειος θανάτου του Σολωμού. Έλα μου ντε που δεν είναι σήμερα. Και δεν έχει σημασία που μόνο μια μέρα έπεσαν έξω αυτή τη φορά - 9 του μηνός Φεβρουαρίου με το παλιό, 21 με το καινούριο, του έτους 1857, πέθανε ο μεγάλος Ζακυνθινός ποιητής - αλλά που η αδιαφορία και η ακηδία έρχεται σε καιρούς που τέτοια συμπεριφορά όχι μόνο προκαλεί τη θλίψη μας μα και την οργή μας.

Στις μέρες που η χώρα μας δίνει μάχες στα διεθνή φόρα για να προστατεύσει ένα όνομα, τη Μακεδονία μας, δειχνόμαστε ασεβείς και επιλήσμονες σε ένα πρόσωπο σύμβολο του λαού μας. Σολωμός βρε αχμάκηδες είναι αυτός. Η φωνή και η αηδονολαλιά της αψηλότερης στιγμής της ιστορίας μας, του '21... Και του στιχουργού που έκανε χιλιάδες έλληνες ως τα τώρα να αναρριπίζονται τα φυλλοκάρδια τους και να αφήνουν ακόμη και την τελευταία τους πνοή με τα δικά του λόγια στα χείλη. Κι εμείς; Το δικό του θάνατο, τη στιγμή που εκείνος έφυγε για το τελευταίο του ταξίδι, πώς την τιμούμε; Και πώς του αποδίδουμε όσα του χρωστάμε;

Πονάει πολύ ετούτη η νέα παρατυπία. Με πόνεσε και ο Σεφέρης. Δε λέω. Τον αγαπώ ιδιαίτερα και εκείνον. Και ντράπηκα πολύ σαν είδα στο διαδίκτυο να τον προβάλλουν οι άσπονδοι γείτονες, οι Τούρκοι... με βίντεο από το σπίτι του που μουσείο το έχουν κάνει. Πόνεσαν και τα Γιάννενα, πατρίδα μου ιδιαίτερη. Μια πατρίδα παραμελημένη και ξεχασμένη για την υπόλοιπη Ελλάδα. Που έσωσαν να την πούνε εύανδρο για τους ευεργέτες που χάρισε στο έθνος και την κατάντησαν έπειτα τη φτωχότερη γωνιά της Ευρώπης. Μα τώρα, με το Σολωμό και με τη συγκυρία των ημερών, οργίστηκα και μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι.

Και πιο πολύ οργίζομαι όταν θυμάμαι πέρυσι τέτοιες μέρες να κόπτονται ούλοι - αφέντες, δούλοι - για το βιβλίο Ιστορίας... Αχ, τρομάρα μας. Στη χώρα των ανιστόρητων να κλαίγονται και να ολοφύρονται για την ιστορία που μαθαίνουν τα εκτάκια. Ε, της υποκρισίας μας ο μέγας ύμνος! Και της αμετροέπειάς μας το μεγαλείο το αξεπέραστο...

Όχι τίποτε άλλο, μα μόλις χτες, έτσι για να τιμήσουμε τον ποιητή, βάλαμε μπρος με τα Μικρά μου Τερατάκια, τα 18 εκτάκια μου, ένα θεατρικό βασισμένο στη Γυναίκα της Ζάκυθος. Θα έπρεπε να δείτε από μια γωνιά τον ενθουσιασμό τους που θα παίξουν Σολωμό. Ο αντίθετος πόλος της δικής μου απογοήτευσης απόψε... Που πέρα κι από το λάθος της χρυσοπληρωμένης μας ΕΡΤ, άδικα έψαχνα να βρω έστω μια μικρή αναφορά στον τύπο για τη μέρα αυτή... Μόνο κάτι σε Σολωμό με φασόλια και σέλερι βρήκα. Ναι, έτσι ακριβώς. Όχι Σολομό, που σημαίνει ψάρι, μα Σολωμό!!! που είναι το όνομα του εθνικού ποιητή. Το σέλερι μωρέ μας μάρανε. Εδώ κάναμε βραστό κοτζάμ εθνικό ποιητή. Και κατά τα άλλα η περί του ονόματος της Μακεδονίας μάχη καλά κρατεί. Σοφολογιώτατοι και περισπούδαστοι και το χάλι μας το μαύρο.

Πέστε μου τώρα εσείς... Τι να διδάξω σε τούτα τα αγγελούδια; Για ποιο Σολωμό να τους μιλήσω και ποιο Σολωμό να ανεβάσω στις 25 του Μάρτη; Μα την αλήθεια σε μεγάλο πειρασμό με βάλανε... Να στήσουμε ένα χορό με τους "ξανθούς Απρίληδες" στην αυλή του σχολειού μας. Να πάρουμε κι ένα καζάνι και και να βράσουμε φασολάδα με καρότα και με σέλινα, ελληνικά και πατροπαράδοτα, και να βάλω και τα μικρά ζιζάνια να αναστήσουν τον παππού Αριστοφάνη, μπας και ιδρώσει το αυτάκι κανενός. Αντίδοτο στη μπόχα από τα άλλα ... φασόλια.

Προς το παρόν, πρώτες βοήθειες σε όσους τον πόνο μας νιώθουν, αφιερώνω μια ανάσα καθάριο οξυγόνο. Να συνεφέρουμε λιγάκι και να γεμίσουμε Ελλάδα λαμπερή. Να ακούσουμε για Σολωμό από εκείνον που πολύ τον αγάπησε και άλλο τόσο τον μελέτησε. Το Δημήτρη Λιαντίνη. Τον ελληνοέλληνα. Και άφησε εντολή την ώρα που θα πέφτει, το Σολωμό να στεφανώσουνε. Τιμή στον ποιητή και παιάνισμα στην Ελλάδα. Γιατί έτσι κάνουν οι έλληνες. Έτσι που πρόσταξε ο άλλος μεγάλος μας ποιητής:

Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί,

όπου και να θολώνει ο νους σας,

μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό

Οδυσσέας Ελύτης

Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στις 8 του Απρίλη του 1998. Ακριβώς 200 χρόνια από τη γέννηση του εθνικού ποιητή. Τονίζω το "ακριβώς", για να μάθουμε και την ημερομηνία γέννησης...

Τίτλος: "Ο Σολωμός ως σωτήρας του μύθου του '21". Το '21 το έσωσε... Εμάς, εμάς ποιος θα μας σώσει από την κατρακύλα μας;

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ντοκουμέντα για το πότε πέθανε ο Σολωμός "Ημέρα τση Ζάκυθος"

• ΥΣ Θέλω να πιστεύω ότι προχτές που παρουσιάστηκε βιβλίο για το Σολωμό, θα θυμήθηκαν να πούνε πως κλείνουν 151 χρόνια από το θάνατό του. Αλλά και πάλι αναρωτιέμαι. Χάθηκε ο κόσμος να κάνανε την παρουσίαση δυο μέρες αργότερα; Ανήμερα που έφυγε για να τιμήσουν και τη μέρα; Στην εφημερίδα πάντως δεν έγραψαν το παραμικρό.

Αρχίζει σήμερα, 4 Οχτώβρη, το ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΠΟΛΥΦΩΝΙΑΣ στο ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ στην ΠΛΑΚΑ

Ο πολυφωνικός όμιλος Χαονία στην ετήσια συναυλία

που διοργανώνει στο θέατρο Πέτρας

Ραντεβού τον Οκτώβριο! Εννέα χρόνια τώρα...

Η πρώτη Πέμπτη κάθε Οκτώβρη, η πρώτη Πέμπτη Πολυφωνίας κάθε χρόνο.

Εργαστήρι Πολυφωνίας, ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ.

Σμίγουμε τις φωνές μας ιχνηλατώντας τα χνάρια της παλαιότερης έκφρασης.

Η κυρία Φρόσω από τον Παρακάλαμο των Ιωαννίνων

στη συναυλία των Πολυφωνικών στο θέατρο Πέτρας

Οι φωνές μας σμίγουν αναδεικνύοντας το πιο σύγχρονο περιεχόμενο της πολυφωνικής κληρονομιάς. Η διαφορετικότητα και η αλληλεγγύη ως άρρηκτοι όροι της συλλογικότητας στην έκφραση και το ήθος. Η συλλογικότητα ως αίτημα και αυταξία σε εποχές καταθλιπτικής εξατομίκευσης και παραλυτικού κατακερματισμού.

Σμίγουμε τις φωνές μας στα χνάρια φωνών ανεξίτηλων, αναπλάθοντας χρόνο και γεωγραφία. Καταδυόμενοι σε βιωμένους χρόνους τολμούμε μέλλοντες διαρκείας, μέλλοντες συντέλεστους. Σε μια εποχή οριακή για την επιβίωση της αυθεντικής πολυφωνικής έκφρασης ταιριάζουμε το ρίγος της στο σφρίγος των νέων ιχνηλατών.

Δίχως τις αναστολές των "προσοχή μην εγγίζετε" των μουσειακών εκθεμάτων, με όλες τις αφές, τις οσμές, τις ανάσες διαρκώς σε εγρήγορση. Κάθε Πέμπτη ταξιδεύουμε σε βουνά, ποτάμια, δάση και θάλασσες, έρωτες και θάνατους, ξενιτιές, αμετάκλητες αναχωρήσεις κι αέναες επιστροφές.

Κόρες που λευκαίνουν τα μαλλιά τους στα ακρώρεια βουνών και θαλασσών, έρωτες που διακονούν τη μεγάλη αγρυπνία τους στο διάβα των χρόνων. Κορμιά γλεντισμένα στον πόθο του σμιξίματος, σώματα παραδομένα στην πίκρα του ξεχωρισμού και το μαράζι του ανεπλήρωτου.

Αφετηρία εξαίρετων ταξιδιών οι συναντήσεις μας. Άλλοτε σε άδηλες μνήμες, άλλοτε σε άγνωρες αισθήσεις. Ακολουθώντας τον ανεξάντλητο ρου της ηπειρώτικης πολυφωνίας στις πιο υποσχετικές και απρόσμενες διαδρομές του.

Ηπειρώτικα πολυφωνικά τραγούδια. Σαν να αφουγκράζεσαι το τραγούδι της πέτρας, τη μελωδία στο αχολόι των ανέμων. Σαν να ακούς την ψυχή στα χείλη, σαν να ακούς τις λέξεις να καλπάζουν σαν ατίθασα άτια.



Αρχή του φετινού μας ταξιδιού: Πέμπτη 4 Οκτωβρίου, 5 μμ

Πληροφορίες: http://www.polyphonic.gr/, 2103310919

Eγγραφές: 2103250198, 2103254129

ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ - Διογένους 1-3, Αέρηδες (Πλάτανος) Πλάκα

Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να πάρετε μια γεύση των πολυφωνικών ακουσμάτων που θα διδαχθούν στο Εργαστήρι Πολυφωνίας, από την ίδια ομάδα που ερμηνεύει και το τραγούδι στο βίντεο, τη Χαονία. Βασικοί πρωταγωνιστές ο Αλέξης Λαμπρίδης και η Μαρία Τσουκαλά, μέλη της Χαονίας και δάσκαλοι των σεμιναρίων.

• Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το φόρουμ της ΑΛΛΗΣ ΟΧΘΗΣ όπου μπορείτε να συνομιλήσετε με τους ίδιους τους υπεύθυνους των σεμιναρίων.

• Σχετικό Άρθρο: Σεμινάρια Πολυφωνικού Τραγουδιού

Λιαντίνης: "Ρομαντισμός Κλασικισμός¨

Το κείμενο που ακολουθεί μπορείτε να το ακούσετε "ζωντανά" με τη φωνή του Λιαντίνη σε Βίντεο που έχουμε ανεβάσει.

Εμείς με τον τρόπο αυτό τιμούμε τα 65 χρόνια από τη γέννησή του που συμπληρώνονται σε τρεις μέρες. Στις 23 Ιουλίου. Αρχή των dies canicularii.

Κι αν τεχνικά το βρείτε ανεπαρκές το βιντεάκι μας, συμπαθάτε μας αλλά ήταν η πρώτη μας προσπάθεια να ανεβάσουμε βίντεο. Μας πήρε μια ολόκληρη νύχτα αλλά χαλάλι του...

Πηγή φωτογραφίας ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ

"Ο ρομαντισμός σαν τεχνοτροπία, ρομαντική ποίηση, και σαν στάση ζωής, διότι απ’ όλες τις τεχνοτροπίες που λένε, παρνασσισμός, συμβολισμός, εξπρεσιονισμός, ιμπρεσιονισμός, νατουραλισμός, σουρεαλισμός, όλ’ αυτά τα πράγματα είναι μορφές τέχνης, αλλά δεν μπορούν να συστήσουν τρόπο ζωής. Ενώ οι δύο μόνες μορφές τέχνης που συνιστούν και τρόπο ζωής είναι το ρομαντικό και το κλασικό. Με το ρομαντισμό δηλαδή μπορεί να ζήσεις και τη ζωή σου, όχι να γράψεις ποίηση ή να λες μ’ αρέσει ο ρομαντισμός, είναι ένας τρόπος ζωής, είναι πολύ ευρύτερο. Το ίδιο πράγμα είναι και το κλασικό, ο κλασικισμός.

Τι είναι τώρα αυτά τα δύο πράγματα; Θα ‘ταν μεγάλη ιστορία… Στο βιβλίο που έχω γράψει για το Σολωμό έχω μια τελευταία ενότητα που λέω «Η αισθητική του Σολωμού» και τα περιγράφω αυτά. Δεν έχουμε καιρό τώρα να ασχοληθούμε, σας λέω. Πρέπει να … «Οι καιροί ου μενετοί» που λέει ο Θουκυδίδης. Πολύ απλά όμως σημαίνει, οι ρομαντικοί, ο ρομαντισμός ξεκινάει από τα συναισθήματα. Όλο συναίσθημα είναι, φαντασία, βούληση, το άλογο δηλαδή μέρος της ανθρώπινης φύσης.

Ενώ ο κλασικισμός που έρχεται από την κλασική Ελλάδα και τη Ρώμη μετά, είναι κυρίως νοολογικός και λογόκεντρος. Ξεκινάνε από τη λογική πρώτα, τη λογική μου, θετικές επιστήμες που λέμε, συγκεκριμένα πράγματα, αισθήσεις, ο άνθρωπος πατάει στα πόδια του, έτσι; Πραγματικότητα, πραγματιστής, ρεαλιστής. Η λογική δουλεύει κι από κοντά ακολουθούν τα συναισθήματα. Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα σε ρομαντικό και κλασικό.

Κλασική είναι η ελληνική τέχνη. Γι’ αυτό λέμε οι κλασικοί έλληνες κτλ κι όλοι οι μεγάλοι ποιητές που λέμε 80 - 100 στην παγκόσμια ποίηση είναι οι κλασικοί, για κάθε καιρό και κάθε εποχή, είναι πια διότι ακριβώς έχουν, ξεκινούν, απ’ αυτή την ασφαλή βάση, τη λογική, η επιστήμη!

Ο Σολωμός μάλιστα στις παρατηρήσεις, τις κριτικές που κάνει για την τέχνη, ξέρετε πώς θα ορίσει την τέχνη, την ποίηση; Για με, λέει, «η ποίηση είναι η λογική που έχει μετατραπεί σε εικόνες και αισθήματα.» Γράφτον, βρε Γιώργο, αυτόν τον ορισμό, γιατί μπορεί να γράψεις διατριβή διδακτορική επάνω εκεί. «Για με, ποίηση είναι η λογική που έχει μετατραπεί σε εικόνες και αισθήματα.» Αν έμενε απλή λογική, θα κάναμε λογική, μαθηματικά, γεωμετρία να πούμε, και αριθμητική. Αυτή η λογική σαν σκελετός, σαν, πώς να το πούμε, σαν δομή, είναι οι αυστηρές κριτικές επιστήμες, αλλά δε μένει εκεί. Το μετατρέπει και το κάνει εικόνες και αισθήματα. "

Ο Λιαντίνης στη Ζάκυνθο. Λόφος του Στράνη.

Φωτογραφία του Παναγιώτη Αβούρη

* Ο Παναγιώτης Αβούρης υπήρξε μαθητής του Δημήτρη Λιαντίνη. Ήταν ο άνθρωπος που έλαβε την εντολή από το Δάσκαλο να στεφανώσει τη μορφή του Σολωμού τη μέρα που ο Λιαντίνης θα "έπεφτε"...

1. Δείτε το αφιέρωμα στο "Χάσμα Σεισμού"
2. Επιστροφή στο αφιέρωμα για το Λιαντίνη